مارس 3, 2026
1 دیدگاه
در جدیدترین گزارش منتشر شده، کارشناسان بخش آب و کشاورزی کشور تأکید کردهاند که احیای شبکههای سنتی قنات با بهرهگیری از فناوریهای نوین میتواند نقش کلیدی در مدیریت منابع آبی داشته باشد. قناتها که از دیرباز در مناطق خشک و نیمهخشک ایران به عنوان ستون تأمین آب کشاورزی و شرب به شمار میرفتهاند، طی سالهای اخیر بهدلیل کاهش بارش، بهرهبرداری بیرویه از سفرههای زیرزمینی و فرونشست زمین با چالشهای جدّی مواجه شدهاند.
با اجرای طرحی تحت عنوان «نجات آب»، مسئولان از تلفیق دادههای سنجش از دور، مدلسازی هیدرولوژیک، نقشهبرداری مسیر قناتها و حسگرهای آنلاین خبر دادهاند که به شناسایی دقیق قناتهای آسیبدیده، اولویتبندی برای تعمیر و بازسازی و افزایش بهرهوری آب کمک میکند.
در این طرح تأکید شده است که علاوه بر بازسازی فیزیکی مسیرها، لازم است ظرفیت محلی شامل آموزش کشاورزان، مشارکت جوامع محلی و تعریف سامانه پایش مستمر همزمان اجرا شود. از سوی دیگر، هزینههای نگهداری قناتها کاهش یافته و بهرهوری آب مصرفی افزایش خواهد یافت که پیامد مستقیم آن بهبود درآمد کشاورزان، کاهش فشار بر منابع زیرزمینی و تقویت توسعه پایدار در مناطق کمآب خواهد بود.
چالشهای موجود شامل نبود داده جامع از وضعیت قناتها، کمبود بودجه و نیروی متخصص، و عدم هماهنگی کافی میان ذینفعان عنوان شده است. بهرغم این، مقامها اعلام کردهاند که پروژههای پایلوت در استانهای یزد و مرکزی نتایج امیدوارکنندهای داشتهاند و قصد دارند ظرف سالهای آینده این مدل را در دیگر نقاط کشور گسترش دهند.
