افزایش بیوقفه قیمت لبنیات در ماههای اخیر باعث نارضایتی گسترده مصرفکنندگان شده است؛ موضوعی که اختلاف قیمت یک محصول مشابه در فاصله تنها چند روز را به مسئلهای جدی تبدیل کرده است. بررسی بازار نشان میدهد برخی کالاهای لبنی طی دو ماه گذشته تا سه مرتبه افزایش قیمت داشتهاند.
برای مثال، یک نوع پنیر که در تاریخ ۵ آبان ۱۴۰۴ با قیمت ۸۸ هزار و ۹۰۰ تومان عرضه میشد، تنها ده روز بعد با قیمت ۹۹ هزار و ۶۰۰ تومان به فروش رسیده است؛ اختلافی نزدیک به ۳۰ هزار تومان برای یک محصول ثابت.
این در حالی است که طبق قانون، قیمت چهار قلم کالای پرمصرف لبنی—including شیر کیسهای کمچرب، شیر بطری کمچرب، ماست ۲.۵ کیلویی و پنیر ۴۰۰ گرمی UF—باید پس از افزایش نرخ شیر خام بهصورت مصوب تعیین شود، اما با گذشت حدود شش ماه از افزایش قیمت شیر خام، هنوز نرخ رسمی این کالاها اعلام نشده و شرکتها چندین بار محصولات خود را گران کردهاند.
اظهارات بحثبرانگیز انجمن صنایع لبنی
سخنگوی انجمن صنایع لبنی در واکنش به انتقادها، اظهاراتی جنجالی مطرح کرده و گفته است:
«اگر مرغ و تخممرغ را میتوانند به قیمت قبلی بفروشند، ما هم لبنیات را با تورم ۴۰ درصدی به نرخ گذشته میفروشیم. صنعت لبنیات رقابتی است و نیازی به متولی ندارد.»
این موضعگیری در حالی است که تولیدکنندگان لبنیات از شیر یارانهای استفاده میکنند و طبق قانون موظف به رعایت قیمتگذاری دولتی هستند.
برای مثال، یک نوع پنیر که در تاریخ ۵ آبان ۱۴۰۴ با قیمت ۸۸ هزار و ۹۰۰ تومان عرضه میشد، تنها ده روز بعد با قیمت ۹۹ هزار و ۶۰۰ تومان به فروش رسیده است؛ اختلافی نزدیک به ۳۰ هزار تومان برای یک محصول ثابت.
این در حالی است که طبق قانون، قیمت چهار قلم کالای پرمصرف لبنی—including شیر کیسهای کمچرب، شیر بطری کمچرب، ماست ۲.۵ کیلویی و پنیر ۴۰۰ گرمی UF—باید پس از افزایش نرخ شیر خام بهصورت مصوب تعیین شود، اما با گذشت حدود شش ماه از افزایش قیمت شیر خام، هنوز نرخ رسمی این کالاها اعلام نشده و شرکتها چندین بار محصولات خود را گران کردهاند.
پاسکاری میان وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حمایت
در ادامه، «لطفی» سرپرست اداره نظارت بر محصولات کشاورزی سازمان حمایت اعلام کرد:
موضوع قیمتگذاری به دلیل تغییر هزینههای تولید به وزارت جهاد کشاورزی ارجاع شده است و این وزارتخانه همچنان بر قیمتگذاری چهار قلم اصلی تأکید دارد. او افزود: سازمان حمایت آماده محاسبه و اعلام قیمتهاست.
از سوی دیگر، محسن حسنیمقدم رئیس بازرگانی داخلی وزارت جهاد کشاورزی گفت:
تشخیص ذائقه مردم وظیفه وزارت جهاد نیست و به دلیل زمانبر بودن فرآیند بررسی، درخواست شده همان روال ۱۳ سال گذشته ادامه یابد تا قیمتگذاری بر اساس ضوابط موجود انجام شود.
سازمان حمایت نیز در نامهای رسمی به کارخانههای لبنی هشدار داده است که هرگونه افزایش قیمت بدون طی مراحل قانونی، تخلف محسوب میشود.
چالش جدی: استفاده از شیر یارانهای و صادرات آزادانه
یکی از مهمترین نکات این ماجرا آن است که صنعت لبنیات از شیر یارانهای استفاده میکند، اما محصولات یارانهای تولیدشده را بدون محدودیت و حتی بهصورت آزاد به بازارهای صادراتی عرضه کرده و طبق گزارشها، بازگشت ارز حاصل از صادرات نیز با ابهام مواجه است.
این شرایط موجب شده برخی کارشناسان از «گردنکشی» انجمن صنایع لبنی در برابر قوانین و حقوق مصرفکننده سخن بگویند و تأکید کنند که ورود دستگاههای نظارتی و قوه قضائیه برای جلوگیری از این روند ضروری است.