در تازهترین مقاله از سری گزارشهای «هستهای در کشاورزی»، پژوهشگران با تکیه بر روشهای نوین پرتودهی هستهای به بررسی تأثیر این فناوری بر کیفیت محصول «هویج» پرداختهاند. طبق این گزارش، هویج پس از برداشت — بهویژه در حملونقل و انبارداری — ممکن است بین ۲۰ تا ۳۰ درصد دچار ضایعات شود. پرتودهی با پرتوهایی مانند گاما، اشعه X یا الکترون (در دوز کنترلشده) میتواند میکروارگانیسمهای فسادزا را غیرفعال کند و در عین حال ساختار بافتی، رنگ طبیعی، طراوت و ترکیبات تغذیهای هویج — مانند بتاکاروتن — را تا حد قابل توجهی حفظ نماید.
مزیت این روش نسبت به روشهای سنتی (مثل ضدعفونی شیمیایی یا سردسازی) در نفوذ عمیقتر پرتو، سرعت اجرا، و عدم نیاز به مواد نگهدارنده شیمیایی است. گزارش تأکید میکند که پرتودهی در دوزهای پایین (کمتر از ۱ کیلوگری) معمولاً تغییر ژنتیکی ایجاد نمیکند، بلکه بر مسیرهای متابولیک و فیزیولوژیک محصول تأثیر میگذارد — یعنی کیفیت و ایمنی محصول حفظ میشود.
به گفته کارشناسان، استفاده از این فناوری میتواند دو نتیجه مهم داشته باشد: اول کاهش چشمگیر ضایعات پس از برداشت و دوم بهبود ماندگاری، کیفیت و ارزش صادراتی هویج. همین موضوع میتواند به کاهش هزینه عرضه، بالا رفتن درآمد کشاورزان و افزایش رضایت مصرفکنندگان منجر شود.
با وجود این مزایا، گزارش هشدار میدهد که برای بهرهگیری کامل از این فناوری لازم است سرمایهگذاری در زیرساختهای پرتودهی، آموزش بهرهبرداران و نظارت دقیق انجام شود تا ایمنی و استانداردهای بهداشتی رعایت شوند.